Door Roald 3013 Views

Wat is Chemex koffie en hoe maak je dat?

Het Chemex recept voor de perfecte kop

Dat koffie hip is, weten we inmiddels wel. De koffiebars schieten als paddenstoelen uit de grond. De ene nog hipper dan de andere. Naast koffie en bonen worden vaak ook verschillende producten in deze koffiebars verkocht. Zo ook de chemex, dé koffiemaker voor slow koffie. Gemaakt van glas, met een subtiele afwerking van hout.

Wat is een chemex?

De chemex stamt al uit 1941 en is ontworpen door de Duitse chemicus Peter Schlumbohm. Met een chemex zit je filterkoffie, of in hippere termen, “slow coffee” of “drip coffee”. Qua functionaliteit komt het erg overeen met een normale filterkoffiemachine, alleen zul je bij de chemex zelf water toe moeten voegen. Doordat je zelf water toevoegt, houd je controle over de hoeveelheid water en de doorlooptijd. Ontzettend belangrijke factoren die een enorme impact hebben op de smaak van je koffie.

Chemex koffie

Zo werkt een chemex

Een chemex werkt dus ongeveer als een normale filterkoffiemachine. De conische vorm van de chemex creëert een langere contacttijd tussen het hete water en de gemalen koffie. Dit resulteert weer in betere extractie, en dus meer smaak. Naast deze conische vorm heeft een chemex ook eigen speciale filters. Deze filters zijn dikker dan normale koffiefilters, waardoor vaste stoffen en oliën in de koffie worden vastgehouden. Zo krijgt de chemex koffie zijn vooral lichte en fruitige smaak (afhankelijk van je bonen, uiteraard). De werking is vrij eenvoudig, je plaats een filter in de chemex, strooi er gemalen koffie in en voegt water toe. Het water vermengt zich met de gemalen koffie en druppelt door het filter. Om de juiste smaak koffie te krijgen, kun je naast verschillende koffiebonen spelen met maalgraad, hoeveelheid gemalen koffie en de hoeveelheid water. De verhouding tussen deze elementen maakt (of breekt) de perfecte kop.

Chemex koffie verhoudingen

Wanneer je de perfecte kop chemex koffie wilt zetten, moet je onthouden dat een aantal zaken van invloed zijn op de smaak. De belangrijkste factoren zijn de hoeveelheid water, de fijnheid waarmee je de bonen maalt, de doorlooptijd en de verhouding tussen de hoeveel gemalen koffie en het water. Afhankelijk van je eigen voorkeur en smaak, kun je 60 gram gemalen koffie per 1 liter water aanhouden. Minder water, of meer gemalen koffie, betekent een sterkere en meer bittere smaak. In onderstaande tabel vind je verschillende chemex koffie verhoudingen voor 1 of meerdere kopjes koffie:

Water Koffie
250 ml 15 gram
450 ml 27 gram
600 ml 36 gram
1000 ml 60 gram

Persoonlijk vinden we 26 gram op 500ml water de perfecte verhouding.

Zo maak je chemex koffie

Nu je weet wat de verhouding gemalen koffie en hoeveelheid water moet zijn, kun je koffie gaan zetten met de chemex. Dit doe je als volgt:

  1. Maal de juiste hoeveelheid bonen. Dit kun je doen met een handmolen of een elektrische molen. Hou een vrij grove maling aan.
  2. Plaats het koffiefilter in de chemex.
  3. Spoel het filter met een klein beetje water, zodat je daarmee de papiersmaak van het filter elimineert. Ga pas verder naar de volgende stap als er geen waterdruppels meer uit het filter komen.
  4. Giet het water waarmee je het filter hebt gespoeld weg.
  5. Strooi de gemalen koffie in het filter, en probeer met zo min mogelijk water alle gemalen koffie nat te maken. Laat dit ongeveer 30 seconden “bloomen”.
  6. Giet de rest van het water in draaiende bewegingen op de koffie. Dit doe je in batches van ongeveer 30 seconden, zodat de koffie kan “ontgassen”. Zelf houden we meestal een keer of 3 tot 4 aan.
  7. Na zo’n 3,5 tot 4 minuten heb je alle water in het filter gegoten en zou alles doorgelopen moeten zijn. Is dat niet het geval, speel een volgende keer dan met een grovere of juist fijnere maling (grover als de doorlooptijd te lang was, fijner als deze juist te kort was). Ook kun je spelen met het aantal keren dat je water “opgiet”. Hoe meer water in een keer, hoe hoger de druk, dus hoe sneller het water door de gemalen koffie en het filter loopt (minder extractie).
  8. Als laatste stap rest je enkel nog te genieten van je eigen gemaakte chemex filterkoffie 😋

Een aantal tips

Wil je het maximale uit je chemex koffie halen, houdt dan de volgende tips in je achterhoofd:

  • Maak altijd gebruik van verse bonen, het liefst ongemalen, en maal ze vlak voordat je koffie gaat zetten.
  • Maal je bonen grof, anders wordt je bakkie te bitter.
  • Voordat je de bonen in het filter giet, giet je eerst heet water in het filter. Het water dat uit het filter komt, gooi je vervolgens weg. Hierdoor voorkom je de papiersmaak in je koffie.
  • Laat kokend water altijd even afkoelen (tussen de 85°C en 95°C is perfect). Kokend water is te heet, waardoor je de koffie verbrand.
  • Voordat je alle water in het filter giet, giet je eerst een klein deel op de koffie. Dit noemt men “pre-infusie”, waardoor de koffie gaat uitzetten. Als er geen waterdruppels meer uit het filter komen kun je de rest van het water in het filter gieten (duurt zo’n 30 seconden).

Een chemex kopen

Wil je een chemex koffiemaker kopen, dan is deze verkrijgbaar in verschillende varianten, namelijk onder andere een 3-kops, 6-kops, 8-kops en 10-kops variant. Het verschil zit ‘m dus in de grootte en daarmee de hoeveelheid koffie die je in een keer kunt zetten. Houd er rekening mee dat een grotere of kleinere variant ook grote of kleine filters nodig heeft. Via onderstaande links kun je het juiste formaat Chemex kopen in onze eigen webshop.

Veelgestelde vragen over de Chemex

De Chemex heeft een dikker filter dan de V60, waardoor de koffie minder snel doorloopt en er meer extractie plaats vindt. Hierdoor smaakt chemex koffie iets bitterder dan koffie gezet met een V60. Omdat het filter van de Chemex dikker is, zul je de koffiebonen iets grover moeten malen.

Als regel voor de verhouding koffie en water kun je 60g koffie op 1 liter water aanhouden. Smaakt de Chemex koffie hierdoor iets te sterk of te bitter, probeer dan een verhouding van 26 gram koffie op 500ml water (onze ideale verhouding). Voor 1 kop Chemex koffie heb je dus ongeveer 13 gram koffie nodig en 250ml water. Uiteraard kun je beter 2 koppen zetten (afhankelijk van de grootte van de Chemex).

De maling voor een Chemex is sterk afhankelijk van het type koffiebonen en je voorkeur voor smaak. Zelf malen we de bonen voor Chemex koffie vrij grof, vooral vanwege het dikke filter van de Chemex (hierdoor loopt de koffie sowieso al langzaam door). Als je een verhouding van 26g koffie op 500ml water aanhoudt, moet al het water in de Chemex na zo’n 4 minuten zijn doorgelopen. Duurt het te lang, maal de koffie dan grover, gaat het te snel, maal de koffie dan fijner. Probeer hier vooral mee te experimenteren, maar start met een vrij grove maling.

Ja, Chemex heeft speciale filters die dikker zijn dan filters voor een V60. Hierdoor worden ongewenste vetten en oliën uit de Chemex koffie vermeden, wat dus ten goede komt van de smaak. De filters kun je overigens hier kopen.

Gerelateerde artikelen

Blijf op de hoogte

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang 1x per maand tips voor de beste koffiebars, aankomende winacties en de lekkerste recepten voor filterkoffie.